ಕೃಷಿಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮನೆ ಕಟ್ಟಬಹುದಾ? ಸರ್ಕಾರದ ನಿಯಮ ತಿಳಿಯದೇ ಕಟ್ಟಿದರೆ ಏನಾಗುತ್ತೆ ಗೊತ್ತ

ಕೃಷಿಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮನೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಲು ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ. ಲ್ಯಾಂಡ್ ಕನ್ವರ್ಷನ್ ಇಲ್ಲದೆ ಮನೆ ಕಟ್ಟಿದರೆ ದಂಡ, ನೋಟಿಸ್ ಹಾಗೂ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಾಲ ಸಮಸ್ಯೆ ಎದುರಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸುವ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕೃಷಿಭೂಮಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೆಳೆ ಬೆಳೆಯುವುದು, ತೋಟಗಾರಿಕೆ, ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಕೋಳಿ ಸಾಕಣೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಕೃಷಿ ಸಂಬಂಧಿತ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ.

ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ವಸತಿ ಮನೆ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವಕಾಶ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಭೂಮಿಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಸರ್ಕಾರದ ಅನುಮತಿ ಪಡೆಯುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.

ಮನೆ ಕಟ್ಟಲು ಮೊದಲು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?

ಕೃಷಿಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮನೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಲು ಮೊದಲು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕೃಷಿ ವಿಭಾಗದಿಂದ ಕೃಷಿಯೇತರ ಅಥವಾ ವಸತಿ ಭೂಮಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆ ಮಾಡಿಸಬೇಕು. ಇದನ್ನೇ ‘ಲ್ಯಾಂಡ್ ಕನ್ವರ್ಷನ್’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳದೆ ಮನೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದರೆ ಅದು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರವಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಶೆಡ್ ಅಥವಾ ಫಾರ್ಮ್ ಹೌಸ್‌ಗೆ ಅವಕಾಶ ಇದ್ದರೂ, ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ವಸತಿ ಮನೆಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ಅನುಮತಿ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.

ರೈತರಿಗೆ ಇರುವ ವಿಶೇಷ ಅವಕಾಶ

ಸ್ವಂತ ಕೃಷಿ ಜಮೀನು ಹೊಂದಿರುವ ರೈತರಿಗೆ ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮನೆ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಸಿಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಭೂ ಬಳಕೆ ಬದಲಾವಣೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಬೇಕು.

ಪೂರ್ಣ ಜಮೀನನ್ನು ವಸತಿ ಬಳಕೆಗೆ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅನುಮತಿ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆಯ್ದ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಅನುಮೋದನೆ ದೊರೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ಯಾವ ದಾಖಲೆಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆ?

ಕೃಷಿಭೂಮಿಯನ್ನು ವಸತಿ ಭೂಮಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಹಲವು ದಾಖಲೆಗಳು ಅಗತ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ. ಜಮೀನಿನ ಮಾಲೀಕತ್ವ ದಾಖಲೆ, ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿ, ಸರ್ವೆ ನಕ್ಷೆ, ಭೂ ಕಂದಾಯ ರಸೀದಿ ಮತ್ತು ಬೆಳೆ ವಿವರಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು.

ಇದಕ್ಕುಪರಿ ಜಮೀನಿನ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನು ವಿವಾದ ಅಥವಾ ಬಾಕಿ ಇರಬಾರದು. ಸ್ಥಳೀಯ ತಹಶೀಲ್ದಾರ್ ಕಚೇರಿ ಅಥವಾ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ ಅನುಮತಿ ಪಡೆಯಬೇಕು.

ಪಂಚಾಯತ್ ಅಥವಾ ಪುರಸಭೆ ಅನುಮತಿ ಯಾಕೆ ಮುಖ್ಯ?

ಭೂ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ನಂತರ ಮನೆ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಪುರಸಭೆ ಅಥವಾ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್‌ನಿಂದ ಕಟ್ಟಡ ಅನುಮತಿ ಪಡೆಯಬೇಕು. ಕಟ್ಟಡದ ನಕ್ಷೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ NOC ಪಡೆಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೂ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.

ಈ ಎಲ್ಲಾ ಹಂತಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಮಾತ್ರ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಮನೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಆರಂಭಿಸಬಹುದು.

ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದರೆ ಏನಾಗಬಹುದು?

ಸರಿಯಾದ ಅನುಮತಿ ಇಲ್ಲದೆ ಕೃಷಿಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮನೆ ಕಟ್ಟಿದರೆ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಎದುರಾಗಬಹುದು. ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ದಂಡ ವಿಧಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಕಟ್ಟಡ ತೆರವು ನೋಟಿಸ್ ನೀಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ಇಂತಹ ಮನೆಗಳಿಗೆ ವಿದ್ಯುತ್‌, ನೀರು ಸಂಪರ್ಕ ಪಡೆಯುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಬಹುದು. ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಸಾಲ ನೀಡದೇ ಇರಬಹುದು. ಮುಂದೆ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವಾಗಲೂ ಕಾನೂನು ತೊಂದರೆ ಎದುರಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ಭೂಮಿ ಖರೀದಿಸುವ ಮೊದಲು ಏನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು?

ಯಾವುದೇ ಜಮೀನು ಖರೀದಿಸುವ ಮೊದಲು ಅದು ಕೃಷಿಭೂಮಿಯೇ ಅಥವಾ ವಸತಿ ಭೂಮಿಯೇ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸದೆ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಖರೀದಿ ಮಾಡುವುದು ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಬಹುದು.

ಸ್ಥಳೀಯ ಕಾನೂನು ತಜ್ಞರು ಅಥವಾ ಭೂಮಿ ಸಲಹೆಗಾರರ ನೆರವು ಪಡೆಯುವುದು ಉತ್ತಮ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

Satish Raj Goravigere

12 ವರ್ಷಗಳ ಪತ್ರಿಕಾ ಅನುಭವ ಹೊಂದಿರುವ ಸತೀಶ್ ರಾಜ್ ಗೊರವಿಗೆರೆ ರವರು, 2019ರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ನ್ಯೂಸ್ ಟುಡೇ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದವರು. ಬೆಂಗಳೂರು, ಕರ್ನಾಟಕ ಹಾಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ… More »

Related Stories