ಜಮೀನಿಗೆ ಹೋಗಲು ದಾರಿ ತಡೆದ್ರೆ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಫಿಕ್ಸ್! ರೈತರಿಗೆ ಸೆಕ್ಷನ್ 13 ದೊಡ್ಡ ಅಸ್ತ್ರ
ಜಮೀನಿಗೆ ಹೋಗಲು ದಾರಿ ನಿರಾಕರಿಸಿದರೆ ರೈತರು ಕಾನೂನು ಮೂಲಕ ಹಕ್ಕು ಪಡೆಯಬಹುದು. ಈಸ್ಮೆಂಟ್ ಕಾಯ್ದೆ ಹಾಗೂ ಕಂದಾಯ ಕಾನೂನು ರೈತರಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ.

ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಜಮೀನಿನ ದಾರಿ ವಿಚಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಜಗಳಗಳು ದಿನೇ ದಿನೇ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿವೆ. ಹಲವು ರೈತರು ತಮ್ಮ ಹೊಲಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಸರಿಯಾದ ದಾರಿ ಇಲ್ಲದೆ ಸಂಕಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪಕ್ಕದ ಜಮೀನಿನ ಮಾಲೀಕರು ದಾರಿಯನ್ನೇ ಮುಚ್ಚಿ ಕೃಷಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುವ ಘಟನೆಗಳೂ ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ.
ಆದರೆ ರೈತರು ಒಂದು ವಿಷಯ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು — ಜಮೀನಿಗೆ ದಾರಿ ಪಡೆಯುವುದು ಕೇವಲ ಬೇಡಿಕೆ ಅಲ್ಲ, ಅದು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಹಕ್ಕು. ಭಾರತೀಯ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಸೆಕ್ಷನ್ 13 ಏನು ಹೇಳುತ್ತದೆ?
‘Indian Easements Act, 1882’ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರೈತರಿಗೆ “Right of Way” ಅಂದರೆ ಅತ್ಯಾವಶ್ಯಕ ದಾರಿ ಹಕ್ಕು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸೆಕ್ಷನ್ 13 ಪ್ರಕಾರ, ಜಮೀನಿಗೆ ಹೋಗಲು ಬೇರೆ ಮಾರ್ಗವೇ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಪಕ್ಕದ ಜಮೀನಿನ ಮೂಲಕ ದಾರಿ ನೀಡಲೇಬೇಕು.
ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆ, ನೀರಾವರಿ, ಬೆಳೆ ಸಾಗಣೆ ಮತ್ತು ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳ ಸಂಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ದಾರಿ ಅಗತ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಾನೂನು ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಯಾರೂ ಬೇಕಾದಂತೆ ದಾರಿ ತಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ತಹಶೀಲ್ದಾರ್ಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು
ರೈತರು ಮೊದಲು ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿ ಅಥವಾ ತಹಶೀಲ್ದಾರ್ ಕಚೇರಿಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು. ಅರ್ಜಿಯೊಂದಿಗೆ RTC, ಸರ್ವೇ ನಕ್ಷೆ ಹಾಗೂ ದಾರಿ ಸಮಸ್ಯೆಯ ವಿವರಗಳನ್ನು ನೀಡಬೇಕು.
ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸ್ಥಳ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸಿ, ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಸರ್ವೇ ಮಾಡಿಸಿ ಸೂಕ್ತ ದಾರಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಆದೇಶ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಇದರಿಂದ ರೈತರಿಗೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಜಮೀನಿಗೆ ಹೋಗುವ ಅವಕಾಶ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೊರೆ ಹೋಗುವ ಅವಕಾಶವೂ ಇದೆ
ಹಳೆಯ ಕಾಲದಿಂದ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ದಾರಿಯನ್ನು ಯಾರಾದರೂ ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ಬಂದ್ ಮಾಡಿದರೆ ರೈತರು ಸಿವಿಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಬಹುದು. ಈಸ್ಮೆಂಟ್ ಹಕ್ಕಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತ ದಾರಿ ಪಡೆಯಲು ಕಾನೂನು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ರೈತರು ಜಾಗೃತರಾಗಬೇಕು
ಬಹಳಷ್ಟು ರೈತರು ಕಾನೂನು ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸಂಕಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಈಗ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ರೈತರ ಪರ ನಿಂತಿದೆ. ಜಗಳ ಅಥವಾ ಗಲಾಟೆ ಮಾಡುವ ಬದಲು ಕಾನೂನು ಮಾರ್ಗ ಬಳಸಿದರೆ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಶಾಶ್ವತ ಪರಿಹಾರ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ಜಮೀನಿಗೆ ದಾರಿ ಇಲ್ಲದೆ ಕೃಷಿ ನಡೆಸುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ರೈತರೂ ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕಿನ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಹೊಂದುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.



