ತಂದೆ ಸತ್ತರೆ ಅವರ ಸಾಲವನ್ನು ಮಕ್ಕಳು ತೀರಿಸಬೇಕೇ? ಕಾನೂನು ಏನು ಹೇಳುತ್ತದೆ?

ಕುಟುಂಬದ ಹಿರಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಕಸ್ಮಾತ್ತಾಗಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದಾಗ ದುಃಖದ ಜೊತೆಗೆ ಅವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿರುವ ಸಾಲಗಳ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಕಾಡಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. ಮನೆ ಸಾಲ (Home Loan), ಪರ್ಸನಲ್ ಲೋನ್ (Personal Loan), ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಬಿಲ್ (Credit Card Bill) ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಸಾಲಗಳನ್ನು ಯಾರು ತೀರಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವರಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಾಹಿತಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

ಕಾನೂನು ಪ್ರಕಾರ, ಮೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸಾಲವನ್ನು ಅವರ ಮಕ್ಕಳು ಅಥವಾ ಕುಟುಂಬದವರು ತಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹಣದಿಂದ ಕಟ್ಟಬೇಕೆಂಬ ನಿಯಮ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿರುವ ಆಸ್ತಿ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಠೇವಣಿ ಅಥವಾ ಇತರೆ ಸಂಪತ್ತು ಇದ್ದರೆ, ಅದರ ಮೌಲ್ಯದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಹಣ ವಸೂಲಿ ಮಾಡಬಹುದು.

ಮನೆ ಸಾಲ ಅಥವಾ ವಾಹನ ಸಾಲದಂತಹ ಸುರಕ್ಷಿತ ಸಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗೆ ತಾಕತ್ತು ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಹರಾಜು ಮಾಡುವ ಹಕ್ಕು ಇರುತ್ತದೆ. ಮನೆ ಮಾರಾಟದಿಂದ ಸಾಲದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮೊತ್ತ ಬಂದಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಉಳಿದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಮೃತರ ಇತರೆ ಆಸ್ತಿಗಳಿಂದ ಪಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಆಸ್ತಿಯೇ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಕುಟುಂಬದವರು ತಮ್ಮ ಖಾಸಗಿ ಹಣ ಕೊಡುವ ಅಗತ್ಯ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

ಪರ್ಸನಲ್ ಲೋನ್ ಮತ್ತು ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಸಾಲಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ತಾಕತ್ತು ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನೇರವಾಗಿ ಮಕ್ಕಳಿಂದ ಹಣ ಕೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಮೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ, ಷೇರುಗಳು ಅಥವಾ ಇತರೆ ಆಸ್ತಿ ಇದ್ದರೆ ಅಷ್ಟರಲ್ಲೇ ಹಣ ವಸೂಲಿ ಮಾಡಬಹುದು.

ಆದರೆ ಜಂಟಿ ಸಾಲ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬೇರೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ಗಂಡ-ಹೆಂಡತಿ ಸೇರಿ ಮನೆ ಸಾಲ ಪಡೆದಿದ್ದರೆ ಒಬ್ಬರು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ ನಂತರ ಉಳಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೇ ಸಾಲ ತೀರಿಸುವ ಹೊಣೆ ಹೊರುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಯಾರಿಗಾದರೂ ಗ್ಯಾರಂಟರ್ ಆಗಿ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ್ದರೆ, ಆ ಸಾಲದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯೂ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಮೇಲಿರುತ್ತದೆ.

ಶಿಕ್ಷಣ ಸಾಲಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸರ್ಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಮಾನವೀಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸಾಲ ಮನ್ನಾ ಮಾಡುವ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿವೆ. ಆದರೆ ಪೋಷಕರು ಸಹ-ಅರ್ಜಿದಾರರಾಗಿದ್ದರೆ ಅವರಿಗೆ ಸಾಲ ತೀರಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಬರಬಹುದು.

RBI ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ವಾರಸುದಾರರು ಮೃತರ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಸಾಲದ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ 10 ಲಕ್ಷ ಮೌಲ್ಯದ ಆಸ್ತಿ ಇದ್ದು 15 ಲಕ್ಷ ಸಾಲ ಇದ್ದರೆ, ವಾರಸುದಾರರು 10 ಲಕ್ಷದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಹೊಣೆಗಾರರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಬ್ಯಾಂಕ್ ರಿಕವರಿ ಏಜೆಂಟ್‌ಗಳು ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಬೆದರಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಕಿರುಕುಳ ನೀಡುವುದು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ. ಇಂತಹ ಘಟನೆಗಳು ನಡೆದರೆ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆ ಅಥವಾ RBI ದೂರು ವೇದಿಕೆಗೆ ದೂರು ನೀಡಬಹುದು.

ನಿಧನದ ನಂತರ ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರು ಮೊದಲು ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ನಂತರ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿ, ಸಾಲದ ಮೇಲೆ ಇನ್ಸೂರೆನ್ಸ್ ಇದೆಯೇ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು. ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ವಕೀಲರ ಸಲಹೆ ಪಡೆದು ಆಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಾಲಗಳ ಪಟ್ಟಿ ತಯಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಉತ್ತಮ.